SHU KO'HNA ZAMINDA TUG'ILISH,

YASHASH-BAXT!

+998 62 377 46 54

220900 Хива шаҳри

Марказ-1.  4-уй.

“XIVA TONGI” нашриёт уйи

ЖОЙЛАРГА ЧИҚМАЙ ТУРИБ, МУАММОГА ЕЧИМ ТОПИЛМАЙДИ

DSC_0066

13-“Рапаник” сайлов округидан Халқ депутатлари Хива шаҳар Кенгаши депутатлигига сайланган Раънобиби Абжанова жойларга чиқмай туриб, муаммога ечим топилмас, деган ҳаётий қоидага амал қилган ҳолда, ўз сайловчилари орасида юришни хуш кўради.

Депутатнинг “Гулшан-2” МФЙдаги бу галги учрашуви маҳаллаларда миллий қадрият-ларни мустаҳкамлаш ҳафталигига тўғри келди. У ҳамда 14-“Қурувчи” сайлов округидан депутат Мансурбек Маҳмудов, қолаверса, идора-ташкилот раҳбарлари иштирок этган юзма-юз мулоқот аввалида миллий қадриятларимизни қадрлаш, уни ижобий ҳислатлар билан бойитиб бориш борасида тўхталиб, мисоллар билан тушунтириб ўтилди.

Қизғин мулоқот ва очиқ савол-жавоблар билан бошланган учрашувда аҳолининг ҳақли эътирозларига сабаб бўлаётган ва ҳал этилиши лозим бўлган бир қатор масалалар кўтарилди.

Фуқароларнинг билдириши-ча, бугун маҳалладаги энг катта муаммо бу йўлларни асфальт қилиш масаласи эканлиги, шу билан бирга янги оқава сув қувурлари ётқизилганлиги сабабли ёмон аҳволга келиб қол-ганлигидир. Ичимлик суви масаласида депутатлар фуқаро-ларга бу борада ҳеч қандай муаммо бўлмаслигини, тармоққа улашда ҳар бир хонадон эгаси давлат хизматлари марказига ариза билан мурожаат қилишса, белгиланган муддатда соҳа ходимлари томонидан уйларга тоза ичимлик суви етиб бориши таъминланишини таъкидлашди. 

Аҳоли шунингдек, ишсизлик, кадастр ҳужжатларини тўғирлаш, имтиёзли кредитлар олиш масалаларида ҳам мурожаат қилишди. Мурожаатлар назоратга олиниб, масъул идора-ташкилот мутахассислари хабардор қилинди.

Шу маҳаллада яшовчи “Латиф Махсум” фермер хўжалиги раҳбари Ўткир Боғибеков боғ томорқаларни узоқ масофадан оқиб келувчи сув йўли хонадонлар кесимида ёпилиб қолаётгани боис депутатлардан ушбу масалани ечишда амалий кўмак сўради.
Депутатлар қабулдан сўнг масалани жойида ўрганиш ва бартараф қилиш мақсадида мутасаддилар билан сув йўлларини кўздан кечириб, муаммонинг ечими қаерда эканлигини аниқлашди. Жавоби оддий: маҳалла ариғи тозаланса бас, сув баравар тақсимланади. Бунинг учун эса бор-йўғи ҳашар уюштириш кифоя.

- Янги Ўзбекистонни барпо этишда халқимизнинг биз депутатлардан умиди катта, - дейди халқ вакили Р.Абжанова. – Шу боис одамларни рози қилиш, уларга берган ваъдаларни бажариш учун астойдил ҳаракат қилишимиз ҳамда кўпроқ вақтимизни халқ орасида ўтка-зишимиз керак. Негаки муаммонинг катта-кичиги бўлмайди. Ҳар бир мурожаат ортида инсон борлигини унутмайлик.

Д.МАШАРИПОВ, 
“Хива тонги” мухбири.

ЭҲТИЁЖМАНД ОИЛАЛАР УЧУН

Хива тумани ҳокимининг 2021 йил 24 февралдаги 30 ф-сонли фармойишига асосан тумандаги кам таъминланган "Темир дафтар", "Аёллар дафтари" ҳамда "Ёшлар дафтари"га киритилган оилаларга мевали ва сабзавот-полиз кўчатлари сотиб олиш учун жами 38,0 млн. сўм пул ажратилди. Бугунги кунда тумандаги кам таъминланган ва эҳтиёжманд 448 та хонадонга жами 21.5 млн. сўмлик мевали дарахт кўчатлари етказиб берилди.

Б.РЎЗМЕТОВ, Хива туман молия бўлими мудири.

ТАСВИРИЙ САНЪАТГА ИХЛОС МУЗЕЙДАН БОШЛАНАДИ

Бугунги кунда музейлар аждодларимизнинг бебаҳо меросидан ҳикоя қилувчи маърифат ўчоғи сифатида жамият ҳаётида муҳим ўрин тутади. Шу боис халқимизнинг бой тарихини, истиқлол одимларини акс эттирувчи ноёб экспонатларни асраб-авайлаш ва тарғиб қилишнинг мустаҳкам тизими яратилди.

Президентнинг 2020 йил 21 апрелдаги “Тасвирий ва амалий санъат соҳаси самарадорлигини янада оширишга доир чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорини ҳаётга татбиқ қилиш борасида тасвирий санъат фанларини ўрганиш бўйича дарслар музейларда ташкил этилаётгани ҳам ушбу соҳага қаратилаётган эътибор натижасидир. Яьни ўқувчи маънавий меросни кўриб-ўрганиб олиши натижасида миллатимизга ёт бўлган қарашлар ва ғояларга қарши иммунитети ошади. Бундай машғулотлар санъатда акс этган юксак туйғулар, эстетик тамойиллар, пировард натижада комил инсон тарбияси учун замин яратади.

С.РАҲИМОВА.
“Ичон-қалъа” Давлат музей-қўриқхонаси илмий ходими.

АНЪАНАГА АЙЛАНАЁТГАН БАЙРАМ

Мамлакатимизда бу йил биринчи марта 22 март – Маҳалла тизими ходимлари куни сифатида нишонланди. Шу муносабат билан Президент Маҳалла тизими ходимлари ва фаолларига табрик йўллади.
Бу байрам барчамизга катта ғурур ва ифтихор бағишлаши билан бир қаторда соҳа ходимларига кўрсатилган юксак ҳурмат ва эҳтиром рамзи ҳамдир.
Жамиятимизда маънавий муҳит барқарор-лигини, ёшларни она Ватанга муҳаббат ва садоқат руҳида тарбиялаш, аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш борасидаги маҳалла тизими ходимларининг фидокорона хизматларини эл-юртимиз яхши билади ҳамда қадрлайди. Бинобарин табрикда таъкидланганидек, “Маҳалла обод бўлса – юрт обод бўлади. Маҳаллада ўзгариш бўлса – бутун жамият ўзгаради”.
Анъанага айланаётган ушбу байрамни кенг нишонлаш ва кўтаринки руҳда ўтказиш мақсадида 22-28 март кунлари республикамиз, шу жумладан, шаҳримизда ҳам “Маҳаллаларда миллий қадриятларни мустаҳкамлаш ҳафта-лиги” ўтказилди.
Маҳалла институти жамиятимизда аҳоли мурожаатлари билан ишлаш, хусусан, “Темир дафтар”, “Аёллар дафтари”, “Ёшлар дафтари” билан уларга яқиндан кўмаклашиш, ижтимоий-маънавий муҳит барқарорлигини таъминлашда хал қилувчи тузилмага айланиши шак-шубҳасиз.

Ботир ДАВЛЕТОВ,
Хива шаҳар ҳокими ўринбосари, Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш бўлими бошлиғи.

ФУҚАРОЛАР ЙИҒИНИ ЯНГИ БИНОДА

photo_2021-03-19_19-11-25

Наврўз умумхалқ байрами шодиёналари давом этаётган шукуҳли кунларда “Сангар” маҳалласи фуқаролар йиғинининг янгидан қуриб битказилган биноси фойдаланишга топширилди. Барча қулайликларга эга бўлган масканда фуқароларни қабул қилиш хонаси, кутубхона, йиғин раиси ва маъсул котиби хоналари мавжуд.

Маҳалла фуқаролари эндиликда ўзларининг қизиқтираётган барча масалалари бўйича янги манзилда жойлашган янги МФЙ биносида мурожаат қилиш имкониятига эга бўлдилар.
“Сангар” маҳалласининг ушбу биноси республикамизда илк бора нишонланган 22 март – Маҳалла тизими ходимлари кунига муносиб совға бўлди. Шаҳарда йилнинг охиригача бошқа МФЙ янги бинолари ҳам давлат хусусий шерикчилик асосида қуриб фойдаланишга топширилади.

СОҒЛОМ ОВҚАТЛАНИШ ҚОИДАЛАРИГА РИОЯ ҚИЛИНГ!

Озиқ-овқатдан заҳарланишининг дастлабки белгиларида бемор ошқозонини бўшатиш учун уни ювиш керак. Ювиш учун қоғоз фильтр ёки тўрт қатламли докадан ўтказилган калий перманганатнинг кучсиз эритмаси ишлатилиши мумкин.

Бундан ташқари, истеъмол содаси эритмаси ёки ош тузи ҳам тўғри келади.

Ювиш учун эритма олдиндан 8-10 литр миқдорда тайёрланиши керак. У организмнинг гипотермиясига олиб келмаслиги, шунингдек ичак перисталтикасини секинлаштирмаслиги учун албатта илиқ бўлиши керак.

Биринчи қабул қилишда 2-3 дан 5-6 стакан суюқликни ичиш керак, сўнгра икки бармоқ билан тилнинг илдизини қўзғатиб, қайт қилишни чақириш керак. Ювиш жараёни қайт массасида фақат тоза сув бўлмагунича такрорланади.

Биринчи кун овқатланишдан сақланган яхшироқдир, иккинчи куни эса булён, гуручли сабзавотли шўрвалар киритиш ва таомномани аста-секин кенгайтириш мумкин. Тўлиқ тузалиб кетгунга қадар ошқозон шиллиқ қаватини қўзғатиш хусусиятига ега бўлган маринадланган, аччиқ, шўр ва дудланган маҳсулотларни истеъмол қилишдан қочиш керак. Беморга қайнатилган сув, аччиқ қилиб дамланмаган ширин чой, мевали морслар, кисел ичиш тавсия этилади. Газланган ичимликлар тақиқланади.

М.РЎЗМАТОВ,

Хива шаҳар ФВБ П ва НБ инспектори оддий аскар.

К.МАТЧАНОВ,

Хива тумани ФВБ П ва НБ мутахассис инспектори оддий аскар.

ФУҚАРОЛАРГА ЯНА БИР ҚУЛАЙЛИК

Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 25 мартдаги “Уй-жой сотиб олиш учун фуқароларга субсидия тўлаш тартиби тўғрисидаги Низомни тасдиқлаш ҳақида”ги 182 сон қарорига кўра Ипотека кредитига Давлат субсидиясини олишга ариза бериш тизими қайта ишга тушди.
Ҳар йили давлат бюджетидан шаҳар ва қишлоқ жойларида қурилган кўп қаватли уйлардан бирламчи бозорда квартиралар сотиб олишда ипотека кредитлари бўйича бошланғич бадал ва фоиз харажатлариниг бир қисмини қоплаш мақсадида ажратиладиган субсидиялар тегишли молия йили учун тасдиқланган параметр-лар доирасида амалга оширилиши белгиланди.
Ариза берувчи Ипотека кредитлари бўйича субсидия олиш учун исталган туман (шаҳар) Давлат хизматлари марказларига ўзи келиб мурожаат этади ёки Ягона интерактив давлат хизматлари порталида давлат хизматидан электрон тарзда фойдаланиш учун рўйхатдан ўтади.
Ўзи келиб мурожаат этганда Давлат хизматлари маркази ходими ариза берувчи номидан, Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали мурожаат қилинганда эса ариза берувчи мустақил равишда давлат хизматидан фойдаланиш учун анкета-аризани электрон тарзда тўлдиради ва тегишли ҳужжатларни электрон тарзда илова қилади ёки маълумотларни тақдим этади.

Ш.АТАНЯЗОВ,
шаҳар Давлат хизматлари маркази бўлими бошлиғи.

ОРЗУ УМИДЛАР ФАСЛИ

Баҳор... Наврўз... Борлиқ сенинг нафасингдан уйғонмоқда. Қаҳратон қишнинг қорли, изғиринли кунлари кўкламойнинг тароватли онларига ўрнини бўшатиб бераётир. Узоқ-яқиндан баҳор даракчилари - ялпиз,
сумалак ҳиди анқийди. Қир-адирлар яшил либосга бурканаётир.
Ҳазрати деҳқон яратиш, яшнатиш илинжида боғ-роғларига, далаларига йўл олмоқда.
“Илоҳим ризқимиз мўл ва бутун бўлсин!”
Маҳаллалар, кўча ва хиёбонлар, ўйингоҳлар масофа сақлаган ҳолда тобора гавжумлашиб бормоқда. Бу йил ҳам орзиқиб кутилган байрам тантаналари бир жойда - шаҳар ва туман марказларида эмас, балки озчилик аҳоли иштирокида ҳар бир маҳалланинг ўзида ўтказиладиган бўлди. Ҳозирги вазият шуни тақозо этмоқда. Ҳавотирланишга эса ўрин йўқ! Байрам, ўйин-кулгу қочмайди. Яна бош кўтараётган Коронавирус балосидан қутула олсак, (иншооллоҳ даф бўлғай) ҳар кун байрам, тантана...!
Ҳозирча санитария-гигена қоидаларига, ниқоб тақишга масофа сақлашга риоя қилиб турайлик, ҳаммаси албатта тезроқ изга тушиб кетишига ишончимиз комил!

2020 ЙИЛ ЯКУНИ ҚИСҚА САТРЛАРДА

       Хива шаҳрида фаолият кўрсатаётган 341 та саноат  корхоналари томонидан 2020 йилнинг 12 ойи давомида умумий ҳажми 149,7 млрд. сўмлик саноат маҳсулотлари, 112,6 млрд. сўмлик истеъмол товарлари ишлаб чиқарилган, шундан 149,7 млрд. сўмлик  саноат маҳсулотлари бевосита кичик тадбиркорлик субъектлари ҳиссасига тўғри келади.

     2021 йилнинг 1 январь ҳолатига кичик бизнес субъектларининг сони 2018 тани ташкил қилиб, шундан  369 таси 2020 йилда янги рўйхатга олинган корхона ва ташкилотлардир.

   Хива шаҳрида 2020 йилнинг 12 ойи мобайнида асосий капиталга ўзлаштирилган инвестициялар ҳажми 460,3 млрд. сўмга етган.

  Қурилиш соҳасида 210,0 млрд. сўмлик бунёдкорлик ишлари амалга оширилган.

    Хива туманида фаолият кўрсатаётган 323  та саноат  корхоналари томонидан 2020 йилнинг 12 ойи давомида умумий ҳажми 242,7 млрд. сўмлик саноат маҳсулотлари, 130,4 млрд. сўмлик истеъмол товарлари ишлаб чиқарилган, шундан 164,1 млрд. сўмлик  саноат маҳсулотлари бевосита кичик тадбиркорлик субъектлари ҳиссасига тўғри келади.

     2021 йилнинг 1 январь ҳолатига кичик бизнес субъектларининг сони 1690 тани ташкил қилиб, шундан  270 таси 2020 йилда янги рўйхатга олинган корхона ва ташкилотлар ҳисобланади.

   Хива туманида 2020 йилнинг 12 ойи мобайнида асосий капиталга ўзлаштирилган инвестициялар ҳажми 301,7 млрд. сўмга етган.

  Қурилиш соҳасида 237,2 млрд. сўмлик бунёдкорлик ишлари амалга оширилган.

Хўжалик юритувчи субъектлар диққатига!

Хафтанинг ҳар жума куни статистика бўлимида “Очиқ эшиклар” куни ўтказилишини маълум қиламиз.

Ҳ.ЭГАМОВ,

Хива шаҳар статистика бўлими бошлиғи.

Ш.БОБОЖАНОВ,

 Хива туман статистика бўлими бошлиғи.

 

50000 ЧАҚАЛОҚ ДОЯСИ

Мўйноқлик марҳума, туман кўп тармоқли шифохонаси бош гинекологи Калбике Жиемуратова 50 йил давомида, умрининг охирги кунларигача 50 мингга яқин Оролбўйи чақалоқлари дунёга келишини кўрган. У 500га яқин санавияда (вертолёт ва “АН-2” самолётида) ушбу бепоён ҳудуднинг энг чекка қишлоқларида чақалоқларнинг соғ-саломат дунёга келишида иштирок этган.
...Тақдир уни мактабни тугатганидан сўнг синфдошлари билан Самарқанд давлат тиббиёт институти томон бошлаб борди. Қора-қалпоғистондан борган ўн бешидан фақат 3 нафаригина ўқишга киришга муяссар бўлди. Уларнинг бириси Қалбике Жиемуратова эди.
У учун доялик осон кечмади, ҳамиша энг оғир шароитларда ишлашга мажбур эди. Уйқусиз тунлар, инжиқ об-ҳаво, шароити йўқ шифохоналар... Айрим пайтлари иш куни 24 соатдан иборат бўларди. Чунки у икки йил давомида туманда бир ўзи акушер бўлиб ишлаган, мутахассислар етишмасди...
Шундай кунларнинг бирида, тун қоронғусида эшик қаттиқ тақиллади. Дарвоза олдида ҳовлиққанча бир киши турарди. Аёли дард кўраётганини айтди. Шифокор аёл катта ўғли билан мотоциклда икки соатлик йўл юриб, чўпонлар яшайдиган “Қизил қалъа” деган жойга етиб борди.

Чиндан ҳам онанинг аҳволи оғир эди. Унда камқонлик бўлиб, бундай касаллик билан фарзанд кўриш ҳалокатли эди. Овулда ҳеч қандай шароит ҳам йўқ. На электр чироғи, на тиббиёт асбоб-лари бор. Шам ёруғида доя она-боланинг саломатлиги учун бор кучи, сабр-қаноати, маҳоратини ишга солди. Янги қиз меҳмон дунёга келди. Чўпон ота хурсандчилигидан катта қўйни мотоцикл-га юклади. Аммо овулдагилар шифокор бундан қаттиқ ранжигани, холис хизмат қилишга ўрганган аёл ўзи каби бир онанинг соғ-саломат фарзандини бағрига босиб олгани учун шукроналар айтиб, уйига қайтганини эслашади.
Автобусда туғилган қизалоқ, бўқоқни енган она ва бола, шам ёруғида, шароити йўқ чекка ҳудудларда дунё юзини кўрган овул болалари... Доя аёлнинг кундалигида бу каби ажиб воқеалар, ҳайратланарли вазиятлар, мураккаблик-ларга йўғрилган жараёнлар бисёр.
Марҳума Қалбике Жиемуратова умри давомида қилган хизматлари учун Қорақалпоғистондаги 8 март – Халқаро хотин-қизлар куни муносабати билан ўтказилган “Ўзбегим аёли – 2020” миллий мукофотида “Довюрак аёл” унвонига сазовор бўлган эди. Фидойи аёл ўтган йили 75 ёшида вафот этди.

Е.ҚАНОАТОВ.

ЯШИЛ ЖАВОҲИР

Вилоят бош матбуотининг тахламдаги сонлари билан танишар эканмиз, ҳар иккала газета ҳам замон билан ҳамнафаслиги, яшил жавоҳир-нинг бугуни ва эртаси журналистларнинг доимий нигоҳида эканлигини ҳис этдик.
Журналистлар ва блогерларнинг IX Чимён медиафоруми очилишида “XXI аср” газетаси бош муҳаррири бир ажойиб гапни топиб гапирди: - Бошқа жойда иккита журналист йиғилмайдиган бир пайтда Муҳаммаджон Обидов мамлакатимиз бўйича 80 дан ортиқ қаламкашларимизни-қисматдошларимизни бошини қовуштириб, ҳам соғлигини ўйлаб, халқаро форум ўтказаяпти. Бу инсонийликнинг юксак намунаси эмасми?
Дарвоқе, ушбу анжуманнинг бош ташкилотчиси ва модератори Муҳаммаджон Обидов ҳақида. Ҳамиша ижодкорларнинг шароитини яхшилаш пайида тиниб-тинчимайдиган, узоқ йиллар республика телевидениясида, кейинчалик Фарғона Журналистла-ри ижодий уюшмасига раҳнамолик қилаётган ва айни пайтда “Фарғона ҳақиқати” ва “Ферган-ская правда” газеталари бош муҳаррири, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган журналист. Бевосита у кишининг ташаббуси билан бундан 9 йил муқаддам Чимён медиафоруми ташкил қилинган эди. Анаъанага айланган анжуман ҳар йили узлуксиз давом этиб келаяпти. Ҳар гал барчани сергакликка, огоҳликка тортадиган мавзу ўйлаб топилади. Навбатдагиси “Ўзбекистон оммавий ахборот воситаларидаги очиқлик, сўз эркинлиги ва жамият”га бағишланди.
Мавзу доираси атрофида вилоятларнинг “Зарафшон” (Самарқанд), “Эркин Қорақал-поғистон”, “Бухоро ёшлари”, Қўштепа тумани “Истиқлол йўли” (Фарғона) газеталарининг тақдимоти ўтказилди. Қизғин фикр алмашинувлар, мунозаралар бўлди. Ўзбекистон Журналистлари ижодий уюшмаси раиси в.б. Х.Салимов, ЎзА бош директори А.Кўчимов, Ўзбекистон Журналистика ва оммавий коммуникация-лар университети ректори Ш.Қудратхўжаев, “Ҳуррият”, “Ишонч”, “Нуроний” -  “Кекса-лик гашти” нашрларининг бош муҳаррирлари Абдурасул Жумақулов, Хусан Эрматов ва Олимжон Ўсаровлар ҳамкасб-лари дилини ўртаётган “Газеталар яшаб қоладими?” деган ҳавотирларига жавоб топишди. Таъкидланганидек, газеталар қуёш янглиғ порлаб туради.
- Газетачиликнинг ҳеч ким англамайдиган завқи бор, - деди Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати, таниқли ёзувчи ва публицист Хуршид Дўстмуҳаммедов, - ҳақиқатан ҳам бугун ОАВ синовдан ўтмоқда. Лекин шуни ёдда тутайликки, шаҳарда битта аёл қолса ҳам заргарга иш топилади. Билъакс матбуот ҳам яшаб қолади. Фақат заргарона иш тутишимиз керак. Одамларни танқидий-таҳлилий фикрлашга ўргатиш, бунинг учун ўзимиз таҳлилчи бўлишимиз керак. Ҳушёр тортадиган ва торттирадиган, саволли сарлавҳали мақолалар ёзинг. Масалан, “Ҳуррият”дагидек, “Йўғ-е! Тулкининг замони келдими? ” ёки “Қаловини топсанг...”
“Ишонч” йилнинг энг сара мақолаларини тўплаб китоб чиқарди. Таҳсинга лойиқ!
Биз ахборот майдонининг жангчиларимиз. Эзгу сўз – ҳамиша ғолиб.
Сафаримиз қариди. Анжумандан олган ёлқинлар энди газета саҳифаларига кўчади, мунозаралар яна давом этади.
Жўяли гапни йўлда “Марғилон” вокзалига қайтар-канмиз, ҳафта давомида бизга ҳамроҳлик қилган ҳайдовчимиз Раҳимжон ака эрталабки тонг шафағида айтиб қолдилар:
- Жамадонларингизга эҳтиёт бўлинг. Йўқса, уч юзта ош қилсак ҳам татимайди...
Дарвоқе, сафар халтамизда нималар бор, эди ўзи? Даврий нашрларнинг янги сонлари... ён дафтар ва якқалам! Демак, биз журналистлар яна йўлдамиз...

Ш.МАШАРИПОВ,
Хива-Фарғона-Хива.

ДИЛТОРТАР ДАВРАЛАРДА

Шу кунларда кексаю ёшнинг қалбида Наврўз шукуҳи ҳукмрон. Маҳалла фуқаролар йиғинларида, таълим даргоҳларида, ташкилот ва муассасаларда юқори кайфиятда нишонланаётган тароватли айём шодиёналари бир-бирдан қизиқарли давраларга уланмоқда.

Тумандаги 9-сон мактабда устозлар Шоира ва Нодира Матрасуловалар 2 ва 6-синф ўқувчилари иштирокида ташкиллаштирилган “Ассалом, Наврўз!” байрам тадбири ота-оналар ва педагоглар жамоасининг олқиш-ларига сазовор бўлди.
Яшариш ва янгиланиш айёмига бағишланган даврада мактаб директори У.Юсупов, Маънавият ва маърифат маркази туман бўлинмаси раҳбари Ж.Рўзметов эзгу тилакларни билдиришди.
Ўқувчилар “Ўрик гуллаган-да”, “Баҳор келди” қўшиқ-ларига монанд рақслар ижро этиб, сумалак сайли, бободеҳ-қоннинг ерга уруғ қадашини саҳна кўринишлари орқали намойиш қилишди.
- Фарзандларимизнинг миллий анъана ва қадрият-ларимизни чуқур англаб етишаётганликлари яққол сезилиб турибди, - дейди фахрий муаллима Бакпошша Машарипова. – Неварам Гулҳаёнинг саҳнадаги истеъдоди ва маҳоратини кўриб, бунга амин бўлдим.

Д.МАШАРИПОВ.

БАҲОРНИНГ ТАНСИҚ ТАОМИ

DSC_0036

Ҳар йили баҳор фасли келиши билан юртимизда Наврўз таоми ҳисобланувчи сумалак тайёрланади. Сумалак Марказий Осиё ҳамда бошқа форсий ҳалқлар томонидан Наврўз байрами кунлари пиширилади, ҳалқимизнинг энг севимли миллий тансиқ таоми ҳисоб-ланади. Бу таомни тайёрлаш-да туз ҳам, шакар ҳам ишлатилмайди, фақат буғдой кўкатидан тайёрланади. 
Сумалакнинг тайёрланиш жараёни сир-синоатга бой. Масалан, буғдой-ни ундириш вақтида уни фақат бир киши яъни кўпчиликни нигоҳи тушмайдиган жойда ўстирилиши лозим. Сумалак пиширишда унинг ичига ёнғоқ ёки тош солиш удуми бор ва шу орқали яхши ният қилинади. Сумалак “сув ва малак” сўзидан келиб чиққан дейишади. 
Сумалак витаминларга бой неъматдир. Унинг таркибида инсон саломатлиги учун зарур бўлган кўп миқдорда углеводлар, оқсиллар ва А, В, С, Д витаминлари ҳамда фетин моддаси мавжуд. Сумалак таркибидаги маҳсулотлар табиий ва безарарлиги билан ажралиб туради. Шунинг учун сумалакка организмни тикловчи неъмат сифатида қаралади. 
Энг муҳими, сумалак тайёрлаш жараёни, уни бошқалар, қўни-қўшнилар билан баҳам кўриш эл аҳиллилиги, ҳамжиҳат-лигининг тимсолидир.
Бу хил тадбирлар ҳамда музей экспозициясини янги нодир экспонатлар, маълумотлар билан бойитиш, албатта элдошларимизни она табиатга меҳрини, уни асрашга  бўлган иштиёқини янада оширишга хизмат қилади.             

Мақсуда КАРИМОВА,
“Ичон-қалъа” давлат музей-қўриқхонаси табиат бўлими катта илмий ходими.

 

ХАСТА КЎНГИЛ ҚУВОНЧИ

Президентнинг 2018 йил 2 февралдаги Фармонига мувофиқ, жамият ва давлат ҳаётида фаоллик ва ташаббускорлик кўрсатган, жойларда маънавий-ахлоқий муҳит-ни соғломлаштириш ва миллий қадриятларимиз-ни кенг тарғиб этиш борасида ибратли фаолият олиб бораётган хотин-қизларни муносиб тақдирлаш мақ-садида “Мўътабар аёл” кўкрак нишони таъсис этилган эди. Яқинда ушбу мукофот билан узоқ йиллардан бери самарали меҳнат қилиб келаётган, тумандаги Шомохулум МФЙда истиқомат қилаётган Дилором Қутлиева ҳам тақдирланди. Туман ҳокими О.Матяқубов 8 март – Халқаро хотин-қизлар куни билан табриклаш ҳамда гувоҳ-нома ва кўкрак нишонини опа бетоблиги боис унинг уйига бориб, топширди.
Бундай бўлишини кутмаган хаста кўнгилнинг кўзлари қувончдан порлаб, эътибор ва эъзоз учун Муҳтарам Президентга самимий миннатдорчилик  билдирди.

 

М.ИСМАИЛОВА, 
туман ҳокими ўринбосари, Маҳалла ва оилани  қўллаб-қувватлаш  бўлими бошлиғи.
Ш.ДЎСОВА,
туман ҳокимининг хотин-қизлар масалалари бўйича маслаҳатчиси.

ДУГОНАЛАР

Насиба зиёли оилада туғилиб вояга етди. Ота-онаси фарзандлари кўп бўлишига қарамай, ҳар бирининг ўқишига алоҳида эътибор қаратишар, уларга мунтазам вақт ажрата олардилар.
Унинг дугонаси Умиданинг ҳеч нарсадан ками йўқ, қўл узатган нарсасига етадиган қиз. Фарзандининг ақлли, тартибли ва ораста бўлиши учун уйдагилар ҳеч нарсани аяшмас, нимани кўнгли тусаса, дарров муҳайё килишарди. Бироқ, у ота-онасининг ишончини оқлаш у ёқда турсин, хатто дугонаси танбех берса ҳам ўз айтганидан қолмайдиган бетга чопар, шаддод қиз бўлиб ўсди.
Насиба одобли, зукко қиз бўлгани боис олий ўқув юрти талабаси бўлди. Олийгоҳ дом-лалари шундай қизни тарбиялаган ота-онасига миннатдорчилик билдириб, келажакда Насибадан ажойиб, ўз ишининг моҳир устаси бўлиб етишиб чиқишига ишонардилар.
Умида эса мактабни аранг тугатиб, ҳеч қаерда ўқишни истамади. Дугонаси Гули билан сартарошга шогирд тушишди. Гули Умиданикига тез-тез келиб турар, орада онасининг тақинчоқларини кўз-кўз қи-ларди. Бу зеби-зийнатлар Гулининг кўзини ўйнатарди.
...Орадан йиллар ўтди. Бир куни Гули билан Умида ўрта-сида гап қочиб, бир-бири билан юз кўрмас бўлиб кетишди. Гап орасида Умиданинг асранди экани, онаси фарзанд кўрмага-ни, етимлиги ҳам айтилди.  
Шу воқеадан кейин ота-онаси ҳар қанча уринмасин, Умидани уйда олиб қолишнинг иложи бўлмади. У уйдан чиқиб кетиб, болаликдаги дугонаси Насибани қидириб топди. Бўлган воқеаларни йиғлаб-йиғлаб гапириб берди. Насиба дугонасининг тўғри иш қилмагани, ота-она қандай бўлмасин уни вояга етказгунга қадар озмунча машаққат чекмагани, уйга қайтиши хақида қанча айтмасин, барибир унамади. 
Умида Насибанинг уйида яшай бошлади. Бу хақда Насиба унинг ота-онасига хабар қилди. Бироз вақтдан кейин дугонаси қилган хатосини тушуниб етиши хақида гапирди. Умида бўш пайтларда Насибанинг китобларини ўқирди. Абдулла Қодирийнинг “Ўткан кунлар”, Ўткир Хошимовнинг “Дунёнинг ишлари” китобларини мутолаа, қилар, улардан олам-олам маъно оларди. Фикри тиниқлашди. Ота-онасини қўмсай бошлади ва бир куни Насибага уйга қайтишга уялаётгани хақида гапириб қолди. Насиба дугонасининг қароридан севинди, унга ўзи бошлаб боришини айтди. 
- Ўтган зое кетган давримни сарҳисоб қилсам, биринчидан, сендек дугонам борлиги мен учун – бахт экан! Иккинчидан, сен тавсия қилган китоблар менинг тафаккуримни бутунлай ўзгартириб юборди. Уларни ўқиб, ўзбек аёлидаги шарм-ҳаё, иффат, Отабекдаги жасорат эгаси бўлишга ҳава-сим ортди. Шундай ота-онам борлигидан ўзимни бахтли хис қилдим, орзуларимга эришиш иштиёқи янада ошди. Яшашдан мақсад нима экани, онани қандай эъзозлаш кераклигини англадим. Бунинг учун сенга рахмат! - дея йиғлаб юборди.
Умиданинг ота-онаси ажралмас дугоналарни қучоқ очиб кутиб олишди.
...Насиба уйига қайтар экан, китобхонлар сафи яна биттага кўпайганидан хурсанд бўлди.

Мақсуда ЮСУПОВА,
Хива шаҳридаги 1-сон мактаб она тили ва адабиёти фани ўқитувчиси.

АДИБЛАР ХИЁБОНИ

Барпо бўлди гўзал пойтахтда, 
Сўлим маскан, зиё хиёбон. 
Адибларга ҳурмату эъзоз, 
Буюкларим "йиғилган" майдон.

Кирсанг, қайтасан қадим тарихга, 
Ҳар бир арбоб турар, ўхшар тирикка. 
Дерлар:"Қолдирдик биз улкан меросни, 
Авлодларим жойланг тоза юракка". 

Мени фахрга тўлдиргани рост, 
Огаҳий бобомнинг нурли ҳайкали. 
Салобатли ўтирар, қаранг, ей воҳ, 
Қўлида китоби, унинг "сайқали".

Бобо, бобожоним, Огаҳий бобом, 
Ўчмагай хеч қачон сизнинг изингиз. 
Шоир, таржимонлик ҳамда муаррих, 
Биз давомчиларимиз буюк ишингиз.

Паризодабону Бунёдова.
 Хива шаҳридаги Огаҳий ижод мактаби 7-синф ўқувчиси. 

ХАТ ҲАЁТ НАФАСИ

Мактублар, мактублар, сон-саноқсиз мактублар... Таҳририятимизга келаётган ана шундай қалб сатрларида қайноқ ҳаёт нафаси акс этади.  Зеро аллома шоиримиз Матназар Абдулҳаким айтганидек: “хат-ҳаётнинг юлиб олинган парчасидир”.
Хабарларнинг бирида буюк ўзгаришлар, хусусан, “Обод қишлоқ” ва “Обод маҳалла” дастури бўйича амалга оширилаётган кенг кўламли ишлар васф этилса, иккинчисида таъминотдаги узилишлар, йўлларнинг носозлиги, бозорлардаги ноқулайликлар каби холатлар куюнчаклик билан қайд қилинади.
Ўтган йил тарихга олтин ҳарфлар билан ёзиладиган йил бўлди. Қисқа фурсатларда Президент мактаби, Огаҳий ижод мактаби, маданият ва истирохат боғи, меҳмонхоналар қурилди, йўлларга асфальт ётқизилди. Би сўз билан айтганда Кўҳна қаъламиз ўтмиш билан бугунни уйғунлаштириб, ёрқин келажак сари одимламоқда.
Бундай ўзгаришлар барчамизни тўлқинлантиради, янада янги марраларни забт этишга чорлайди.
Ҳар бир соҳанинг йил якунида сарҳисоби бўлганидек, биз таҳририят ходимларининг ҳам кўпсонли муштарийларимизга айтадиган сўзимиз, илинжимиз бор. Чунки, матбуот ҳаёт ойнаси. Жамиятда учрайдиган хусну малоҳатни ҳам, қабоҳатни ҳам бирдек ёритади.
Ҳар бир таҳририят шубҳасиз хат билан фаол. Ранг баранг мавзулар хат орқалигина газетада содда, равон тил билан ифодаланади. 2019 йилда бизга 1500дан зиёд хат, ариза шикоят келди. Уларда турли муаммолар, камчиликлар,  таклифлар, фикрлар ўртага ташланган.
- Ҳаётимнинг бирор кунини даврий нашрларсиз тасаввур қилолмайман,-деб  ёзади муаллима Умида Абдураҳмонова, - чунки дарс жараёнида воқеа, янгилик ва хабарларни ўқувчиларимга ҳам ўқиб бераман. Ўзим ҳам тажрибаларимни “Хива тонги” газетаси орқали ҳамкасбларим билан ўртоқлашаман.
Дарвоқеа, таҳририятимиз билан мустаҳкам алоқа ўрнатган Умидадек муштарийлар ва жамоатчи мухбирларимизнинг сафи йилдан-йилга кенгайиб бормоқда. Улардан, “Саломатлик” маркази валеолог шифокори Аминбой Болтаев, маънавият ва маърифат тарғибот маркази шаҳар бўлинмаси раҳбари Шоҳиста Абдуллаева, мусиқашунос Давлатназар Юсупов, спорт шарҳловчиси Рустам Хўжаев, хуқуқшунос Гавҳаржон Саъдуллаева каби ўз соҳалари бўйича таҳририятимизга мақолаларини жўнатаётган кўмакдошларимиз борки, биз улар билан хақли равишда фахрланамиз. Янги йилда ҳам улардан янги мазмундаги хат-хабарлар кутамиз.
Муштарийларимизнинг байрам билан самимий муборакбод этиб, газетамиз орқали доимий ҳамроҳ бўлишга, мактублар йўллашга даъват этамиз. 2020 йил ҳаётингизнинг асл маъно-мазмунига айлансин. Сизларни Ишонч, Умид ва Муҳаббат асло тарк этмасин, азизлар!

“Хива тонги” 
газетаси таҳририяти. 

"ХИВА ТОНГИ"ГА ЁЗИЛИШНИ УНУТМАНГ!

Ҳар қандай синовли кунларда ҳам хонадонингизга, жамоангизга хушхабар ва янгиликлар билан кириб борувчи севимли нашрингиз - "Хива тонги" газетасига 2021 йил учун обуна давом этмоқда

Бир йиллик обуна нархи - 150 000 сўм.
Обуна индекси: 8008, Нашримизга "Хива почта" алоқа боғламаси, "Хива шаҳар, туман Матбуот тарқатувчи" МЧЖ ва бевосита таҳририятнинг ўзида обуна бўлишингиз мумкин.