SHU KO'HNA ZAMINDA TUG'ILISH,

YASHASH-BAXT!

+998 62 375 24 69

220900 Хива шаҳри

Н. Кубро қўчаси 46-уй

“XIVA TONGI” нашриёт уйи

Главная  /  Туризм

Хива сайёҳлар нигоҳида

Мамлакатимизда кейинги  даврда барча соҳаларда амалга оширилаётган кенг кўламдаги ижобий ўзгаришлар, бунёдкор-ликлар ҳар бир кишининг қалби-ни фахр-ифтихорга тўлдиради. Бу ўзгаришлар замирида юрт рав-нақи, халқ манфаатлари мужассам.
Юртимизда ички туризмни ривожлантириш, тарихий шаҳарлар, зиёратгоҳлар бўйлаб саёҳат қилиш учун кенг имкониятлар яратилаётгани, умумхалқ байрамларида дам олиш кунларининг узайтирилганлиги ҳам диққатга сазовордир.
Наврўз байрами арафасида таълим, фан ва маданият ходимлари касаба уюшмаси Ҳива шаҳар ҳамда туман кенгашлари ташаббуси билан зиёлилар вакиллари учун Бухоро ва Самарқанд шаҳарларига саёҳат ташкил этилди. 
- Ушбу саёҳат ҳам-роҳларимизнинг барчасига чексиз завқ бағишлади, - деб ёзади Хива туманидаги 17-умумтаълим мактаби ўқитувчиси Аллаберган Атажонов таҳририятимизга йўллаган мактубида - Сафаримиз давомида нафақат тарихий шаҳарларнинг диққатга сазовор жойларини, обидаларини томоша қилиш, балки соғлигимизни тиклаш, мазмунли ҳордиқ чиқаришларимиз учун барча шароитлар яратилди. Дастлаб Бухоро туманининг хушманзара ерида жойлашган “Жўйзар” соғломлаштириш масканида кутиб олишди. Шинам, барча қулайликлари мавжуд хоналарга жойлаштиришди. Малакали шифокорлар барчамизни тиббий кўрикдан ўтказиб, зарур муолажаларни қўллаб, саломатликларимизни мустаҳкамлашга кўмаклашдилар. Бухоро шаҳридаги қадимий ёдгорликлар, “Лаби ҳовуз” мажмуаси катта таассуротлар қолдирди. Буюк аллома, табаррук зот – Баҳовуддин Нақшбанд зиёратгоҳида ҳам бўлдик.
Мен қатор хорижий мамлакатларда, жумладан, Украина, Россия шаҳарларида бўлганман. Лекин тўғриси Бухоро ва Самарқандни кўрмаган эдим. Биз ўқитувчиларга яратилган шароитлар учун муҳтарам Президентимизга кўпдан кўп раҳмат айтамиз. Уюштирилган саёҳат учун ташкилотчиларга, жумладан, Гулнора Отамуротова, Ҳамдам Аҳмедовларга ташаккур билдираман.
- Самарқанд, Бухоро ҳақида китоблар, фильм-лар орқали билар эдик, - дейди Хива шаҳридаги 15-умумтаълим мактаби ўқитувчиси Нуқулжон Матчонова. – ташкил этилган саёҳат туфайли тарихий шаҳарнинг ўтмиши ва бугуни ҳақида бевосита танишиб, унутилмас таассуротлар олдик.
- Кўплаб зиёратгоҳлар қатори Самарқандда Ўзбе-кистоннинг Биринчи Президенти Ислом Каримов қабрини ҳам зиёрат қилдик, - дейди таассуротлари ҳақида гапириб 36-умумтаълим мактаби касаба уюшмаси бошланғич ташкилоти раиси Хурсандой Майлиева. – Буюк инсон хотирасини ҳурмат билан ёдладик.
Ўзига хос Наврўз туҳфаси бўлган саёҳатдан барчаларимиз мамнун ҳолда қайтдик. Бундай хайрли сафарлар туфайли орттирган билим ва таассуротларимиз меҳнат фаолиятларимизда ижобий самаралар бериши шубҳасиз.


 


16.04.2018 10:08/ читать дальше...
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев-нинг “Ички туризмни жадал ривожлантиришни таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Қарори бўйича “Ичон-қалъа” Давлат музей-қўриқхонасида ҳам бир қатор  тадбирлар амалга оширилмоқда. Шу хусусда мухбиримиз қўриқхона илмий ходимлари билан суҳбатлашди.
Ф.РЎЗМЕТОВ, музей-қўриқ-хона илмий-оммавий ва маданий оқартув бўлими мудири: - Ўтган йилги мавсумга нисбатан бу йил ички сайёҳларимиз сони анча ошди. Айниқса, Наврўз байрами кунларида шаҳримиз меҳмонлари жуда кўп бўлди. Биз уларга бепул экскурсиялар ҳам ташкил этдик. 
Шунингдек, вилоят прокуратураси ташаббуси билан 60 нафар вояга етмаган болалар учун ҳам кўнгилли саёҳат уюштирдик. Вояга етмаганлар ўртасида “Биз жиноятчиликка қаршимиз” шиори остида ташкил этилган бу экскурсияда илмий ходимларимиз меҳмонларни Ичон-қалъадаги музейларга олиб бордилар, экспонатлар билан таништирдилар.  
О.ЮСУПОВА, музей-қўриқ-хона илмий-оммавий ва маданий оқартув бўлими илмий ходими:– Музейларимиз фондини бойитиш борасида ҳам жадал ҳаракатлар олиб борилмоқда. Бу қалъамизга келувчиларнинг сонини оширишга хизмат қилиши шубҳасиз. Наврўз айёми муносабати билан бир қатор тадбирлар ўтказилди. “Навоийхонлик” тадбирида педагогика коллежи ўқувчилари фаол бўлишди, қалъамиздаги кутубхонада эса шеърият кечаси ташкил этилди. Унда шаҳар ва туманимиз коллежларнинг ўқувчилари иштирок қилишди.  
Ёшлар иттифоқи билан ҳам-корлигимиз ҳам самарали бўлмоқда. Ҳафтанинг сешанба ва жума кунлари йигит-қизларни қалъамиз бўйлаб саёҳат қилдирмоқдамиз. Уларга нафақат тарих ҳақида балки, наққошлик, гиламчилик, зардўзлик, мискарлик ва бир қатор миллий ҳунармандчилигимиз намуналари билан таништириб, тўлиқ маълумотлар бериб бормоқдамиз. 
            Шахруза МАТЁҚУБОВА.
 
26.04.2018 10:02/ читать дальше...
Азим Хивамизнинг Ичон-қалъаси музей-қўриқхона дея ном қозонган. Дар-ҳақиқат, бу ерга қадам ранжида қилувчи ҳар бир сайёҳ очиқ осмон остидаги музейни томоша қилар экан, бу ном айнан шаҳримизга жуда-жуда муносиб эканига тан беради. Дарвоқе, қўҳна макон-манзиллар сони кўп. Уларда сақланаётган ҳар бир экспонат миллий маданиятимиз, ота-боболаримизнинг ўтмишидан ҳикоя қилади.
...1920 йил 27 апрель. Хивада илк музей очилди. 1967 йилдан эса тарихий-меъморий Давлат музей-қўриқхонага айлантирилди.
“Ичон-қалъа” Давлат музей-қўриқхонасининг 69 та залида жойлашган 15 та экспозиция Хоразм ва Хива тарихини, унинг жаҳон цивилизациясига қўшган ҳиссасини кўрсатиб беради.
Маънавият ва маърифат маскани. Ёш авлод тарбиясида музейлар алоҳида ўринга эга. Шу сабаб ХХ асрнинг бошларида бутун дунёда болалар музейларини ташкил этиш бошланган. “Ичон-қалъа” музей-қўриқхонасига ҳафтанинг сешанба ва жума кунлари мактаб ҳамда коллеж ўқувчиларининг саёҳати мунтазам ташкил этилиши ҳам ёшлар тарбиясига эътибор намунасидир.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси-нинг 2014 йил 11 июлдаги “Давлат музейларининг болалар ва уларнинг ота-оналарига очиқлигини таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори ташриф буюрувчилар сонини янада ошишига ҳаракат қилувчи муҳим ҳужжат бўлди. Бу ҳар ҳафтанинг сешанба ва жума кунлари, қолаверса, ҳар йили сентябрь ойида бўладиган “Музейлар ҳафталиги” давомида ота-оналар фарзандлари билан юртимиздаги музейларга бепул киришларига шароит яратди.
Юртимизга ташриф буюраётган сайёҳлар халқимиз тарихи, маданияти, санъати, миллий анъаналари билан қизиқади. Бу эса музей туризмини ривожлантириш лозимлигини англатади. Бунда замонавий технологиялардан фойдаланиш, келажак авлодимизни тарихнинг  “тирик гувоҳлари” бўлмиш экспонатлар, ўтмиш тасвирлари муҳрланган миниатюралару суратлар орқали уларда аждодлар билан фахрланиш туйғусини кучайтиришда муҳимдир.
Хивада илк музей очилишини биринчи ўзбек кинематографи Худойберган Девонов суратларда муҳрлаб қолдирган. Хиваликларнинг аксариятига маълумки, Исломхўжа    мадрасаси қаршисида 1910 йилда бунёд этилган рус тузем (янги усул) мактаби бор. Ана шу мактабнинг биринчи қаватида Худойберган Девоновнинг ҳамда иккинчи қаватда “Халқ таълими тарихи” доимий кўргазмалари очилган. Х.Девоновнинг доимий кўргазмасида шаҳ-римизнинг ўша даврдаги кўринишлари акс этган фото ва видеоларни  томоша қилиш мумкин. Шунингдек, Хива хонлигидан ўша даврдаги хон ва амалдорлари, оддий халқ, кийим-кечаклари акс этган суратлар билан танишиш имконияти ҳам мавжуд.
Ичон қалъа кўчаларининг жонли тасвирлари, соддадил кишилар... Ана шундай тарихнинг кўз олдимизда жонли намоён бўлиши нафақат ички сайёҳларимиз балки, чет давлатларидан ташриф буюрувчи меҳмонларимизни ҳам ҳайратда қолдиради.
Хиванинг Дешон қалъаси ҳам кишини ўзига мафтун этадиган обидалари билан машҳур. Биринчи Хива касалхонаси, почта-телеграф биноси, Нуруллабой саройи, “Қибла тозабоғ” саройи ва бошқа қатор масжиду мадрасалар. Ҳозирда почта-телеграф биносида “Алоқа тарихи” музейи ташкил қилинган.
Дешон қалъадаги музейлардан яна бири Маъмун академиясида ташкил этилган. У “Хоразм тарихи ва маданияти доимий экспозицияси” фонди номи билан аталиб, 12 та бўлимдан иборат. Бу бўлимлар Хоразмнинг энг қадимги давридан ҳозирги кунга қадар даврни қамраб олган. Унинг яна бир жиҳати Хоразм давлатчилиги тарихини кўрсатибгина қолмай, деҳқончилик, маданият, чет давлатлар билан ўзаро алоқалар, дин, мустақиллик даврлари ҳақида ҳам хабар бериб, кенг қамровлилиги билан ажралиб туради. Музейда 300га яқин, фондида эса 1000 дан ортиқ экспонат тўпланган.
Академияда фаолият олиб бораётган илмий ходимлар музей фондини бойитишда ўз ҳиссаларини қўшиб келмоқдалар. Ўтган 2017 йилда Президентимиз Шавкат Мирзиёев Хивага ташрифи чоғида инсоният тарихидаги дастлабки академиялардан ҳисобланган академияда ҳам бўлган эди. Хоразм Маъмун академиясини сайёҳлик йўналишларига киритиш, илмий тадқиқотлар самарадорлигини ошириш, уларни амалиётга кенг жорий этиш каби масалаларга эътибор қаратиб, музейдаги экспонатлар сонини янада кўпайтириш лозимлигини таъкидлади. Жорий йилнинг 24 апрель кунги ташрифида ҳам Президентимиз ўтган бир йил мобайнида Хива шаҳридаги бебаҳо маданий ёдгорликлар асл қиёфасини йўқотмаган ҳолда таъмирланганининг гувоҳи бўлди. Хусусан, Нуруллабой тарихий мажмуаси реконструкция ва реставрация қилинди. Ресторан, қабуллар уйи, галерея, амфитеатр қурилди. Ўтган йилнинг ўзида музей фондига 20 дан ортиқ экспонат қабул қилинди. Бу юртбошимиз эътибори ва академия илмий ходимларининг саъй-ҳаракати натижасидир.
Шунингдек, Шерғозихон мадрасаси ҳам таъмирланиб экспонатлар билан бойитилди. Бу ерда туркман шоири Маҳтумқули, қорақалпоқ шоири Ажиниёзлар таҳсил олган. Мадрасада уларнинг доимий кўргазмалари ташкил этилган.
- Ҳақиқатан келиб кўриш керак бўлган шаҳар экан. Биринчи марта келишим Хивага, – дейди Нукус шаҳрилик Жолғизбой Хайдаров. – Ота-боболаримиз таҳсил олган мадрасани зиёрат қилганимдан хурсандман. Бу ерда уларнинг кўргазмаларини томоша қилиб фахр ва ғурур туйғусини туйдим.
- Масофа унча узоқ бўлмаса-да, Хивага биринчи келишим, – дейди яна бир қорақалпоғистонлик Ўсарбой Генжимов. – Энди тез-тез келиб тураман. Ичон-қалъа ажойиб қалъа экан. 
Мадраса залларини ўзгача қизиқиш билан томоша қилаётган хорижий сайёҳларнинг ҳам юртимиз ҳақидаги таассуротлари билан қизиқдик.
- Буюк инсонлар туғилиб ўсган жойни келиб кўришни хоҳлар эдик – дейди фалас-тинлик Амал Жабареен. – Ал Хоразмий, Беруний, Ибн-Сино каби алломалар ҳақида китоблардан ўқиганмиз. Энди эса уларни тарбиялаб вояга етказган юртдамиз. Бундан жуда мамнунмиз. 
- Ҳа, тўғри шаҳрингиз жуда чиройли,- дейди Раифа Жабареен. Айниқса, одамлари очиқкўнгил ва меҳрибонлиги бизга ёқди.
Суҳбатдошларимизга кўнгилли саёҳат тилаб “Қози калон” мадрасасидаги Хоразм мусиқа тарихи бўлинмасига йўл олдик.
- Бўлим 1992 йилда ташкил этилган бўлиб I-XX асрлардаги Хоразм мусиқаси тарихини ёритувчи экспонатлар жой олган – дейди бўлим мудири Комил Аминов. – Бу ерда ислом динидан олдинги даврга оид мусиқа асбоблари ҳам бор. Экспонатлар Тупроққалъа ва Қўй қирқилган қалъадан топилган.
Шунингдек, бўлимда Ибн-Сино, Ал Хоразмий, Фаробийларнинг мусиқа санъа-тига оид асарлари ҳам жой олган.
Бўлимимизда 3 майдан 3 июнгача “Хоразм мақом санъати дарғалари” кўргазмаси ташкил қилинди. Бу шаҳримизга келган меҳмонларни мусиқа санъати ва унинг ривожланишига улкан ҳисса қўшган инсонлар ҳақида кенгроқ таништиришга имкон беради. Меҳмонлар Хоразм мусиқа санъати намуналаридан тинглаб, баҳраманд бўлиш учун шароит яратилган.
Ушбу мақола муаллифлари материалларни тайёрлаш жараёнида жаҳон нигоҳидаги музей-қўриқхонани саёҳат қилиб, ўзимиз ҳам мазмунли хордиқ чиқардик.
Ойдин ЮСУПОВА,
“Ичон-қалъа” Давлат музей-қўриқхонаси илмий ходими.
Шахруза МАТЯҚУБОВА,
“Хива тонги” махсус мухбири.    
 
16.05.2018 13:40/ читать дальше...
Юртбошимизнинг яқинда Америка Президенти Дональд Трамп билан шу мамлакатдаги учрашуви ҳар иккала давлатлар ўртасида ўзаро ҳамкорлик алоқаларини шу жумладан, сайёҳликни янада ривожлантириш соҳасида янги имкониятларни очди.
Жорий йилнинг 31 майдан-10 июнгача АҚШ Конгрессининг “Очиқ Дунё” дастури доирасида Ўзбекистон делегацияси Вашингтонда бўлиб, ишбилармон доиралар ва сайёҳлик компаниялари вакиллари билан учрашдилар. Ушбу делегация таркибида қатнашган Хива шаҳар ҳокими Э.О.ЯҚУБОВ мухбиримизга сафар таассуротлари ҳақида гапириб берди.
- Шуни алоҳида таъкидлаш керакки, муҳтарам Президентимизнинг ўша тарихий ташрифидан сўнг халқаро майдонда халқимизга, миллатимизга бўлган ишонч тобора ортиб бормоқда. Буни биз Америка диёрига сафарнинг дастлабки куниданоқ англаб етдик. Сафаримиз ҳақиқатан ҳам ёрқин учрашувларга, мулоқотларга бой бўлди. Муҳими туризмни янада ривожлантириш борасида янги қадамлар ташланди. АҚШнинг «TURON TRADE TOUR LLC” компанияси билан Хива шаҳар ҳокимияти ўртасида савдо туристик муносабатларни ривожлантириш бўйича меморандум имзоланди.  Яқин Шарқ ва Марказий Осиё давлатларига туристик тур уюштирадиган “МIR” компанияси раҳбарияти билан учрашув ўтказилиб, музокаралар олиб борилди. “Боинг” самолётлари ишлаб чиқарадиган заводда ҳам бўлдик.
Америкаликларнинг фахри Капитолийда бўлганимизда Конгресснинг дунёга машҳур, 1800 йилда ташкил этилган кутубхонаси билан танишдик. Бу ерда 150 миллиондан ортиқ нодир китоблар, тарихий овозли ёзувлар, фотосуратлар, ноталар, фильм ва қўлёзмалар сақланмоқда. 
Биз кутубхонанинг Яқин Шарқ ва Марказий Осиё бўлимига Хива шаҳрининг 250 йиллик гужум дарахтидан ёғоч ўймакор ҳунармандлар томонидан ясалган «Ичон-қалъа» макетини ҳамда қадим қалъа тарихи ҳақидаги китобни совға сифатида топширдик. Очиқ осмон остида акс этган манзаралар бу ерга ташриф буюрувчиларда катта тассуротлар уйғотишига ишонч билдирилди.
Америка ҳақиқатан ҳам сеҳрли диёр. Бу ерда бўлган киши унинг ёрқин, эсда қоладиган табиати, гўзал шаҳарларидан албатта ҳайратланиши табиий. Ўз навбатида биз ҳам ҳамкорларимизни қадимий ва мафтункор Хива шаҳрига саёҳатга таклиф этдик.
 
20.06.2018 12:09/ читать дальше...